Vượt qua những rào cản từ biến động địa chính trị và áp lực thuế quan, ngành công nghiệp Việt Nam năm 2025 đã vẽ nên một biểu đồ tăng trưởng đầy nội lực. Từ những con số biết nói, chúng ta không chỉ thấy sự phục hồi của các “ông lớn” mà còn nhận diện được những tọa độ tiềm năng cho một thế hệ khởi nghiệp mới.
Tăng trưởng ấn tượng
Nhìn lại bức tranh công nghiệp năm 2025, điểm ấn tượng nhất chính là sự tăng trưởng lũy tiến đầy bền bỉ. Nếu như Quý I khởi đầu trong tâm thế “dò đường” với mức tăng 7,24%, thì càng về cuối năm, nhịp độ sản xuất càng trở nên hối hả. Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự nằm ở Quý II – thời điểm Hoa Kỳ công bố áp thuế đối với hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, thay vì co cụm, các doanh nghiệp nội địa đã thực hiện một chiến dịch “tổng tấn công” đầy quyết liệt. Việc đẩy mạnh sản xuất tối đa trước thời điểm thuế quan mới có hiệu lực không chỉ giúp giá trị tăng thêm của ngành chế biến, chế tạo đạt mức 10,22% trong quý đó, mà còn cho thấy tư duy quản trị linh hoạt của người làm kinh doanh tại Việt Nam. Đây là một bài học đắt giá cho các startup: Trong kinh doanh, tốc độ và khả năng dự báo chính là “vũ khí” để xoay chuyển cục diện.
Sản xuất công nghiệp trong năm 2025 có nhiều khởi sắc
Sự khởi sắc tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ hơn vào nửa cuối năm. Không chỉ có chế biến, chế tạo “độc diễn”, sự phục hồi tích cực từ ngành khai khoáng và phân phối điện đã tạo nên một thế trận tăng trưởng toàn diện. Tính chung cả năm, giá trị tăng thêm toàn ngành ước tăng 8,80%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng gần 9,97%, khẳng định vị thế “xương sống” của nền kinh tế.
Đối với cộng đồng khởi nghiệp, các con số thống kê không chỉ là dữ liệu quá khứ, mà còn là chỉ dấu cho tương lai. Năm 2025 ghi nhận sự bứt phá ngoạn mục của ngành sản xuất xe có động cơ với mức tăng trưởng 22,0%, kéo theo sản lượng ô tô tăng gần 40%. Điều này mở ra một hệ sinh thái khổng lồ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực linh kiện phụ trợ, dịch vụ bảo trì và công nghệ thông minh cho phương tiện.
Bên cạnh đó, nhóm ngành sản xuất sản phẩm từ cao su, plastic (tăng 15,7%) và kim loại (tăng 15,4%) cũng đang cho thấy sức cầu rất lớn từ thị trường. Đặc biệt, “người khổng lồ” điện tử và máy tính dù có tốc độ tăng trưởng ổn định ở mức 8,3%, nhưng lại là ngành chiếm quyền số cao nhất. Sự ổn định này chính là mảnh đất màu mỡ cho các dự án khởi nghiệp về giải pháp phần mềm, thiết kế vi mạch hoặc các dịch vụ logistics chuyên sâu cho hàng điện tử.
Sự chuyển dịch dòng vốn và năng lực sản xuất cũng lộ diện rõ nét qua bản đồ địa phương. Bắc Ninh (tăng 17,1%), Đồng Nai (15,2%) và Hải Phòng (15,1%) tiếp tục là những “thỏi nam châm” thu hút sản xuất. Tuy nhiên, sự vươn lên của Quảng Ngãi (11,1%) hay Cần Thơ (10,4%) cho thấy làn sóng công nghiệp đang lan tỏa về các vùng kinh tế trọng điểm mới, mở ra cơ hội cho startup khai thác lợi thế về mặt bằng và nguồn lao động tại địa phương.
Vẫn còn những thách thức
Tuy nhiên, bức tranh kinh tế không chỉ có những mảng màu tươi sáng. Ngành khai khoáng – vốn là một trong những cột trụ – đã trải qua một năm đầy thử thách khi khai thác dầu thô và khí đốt giảm 2,5%. Những nút thắt về vốn, tiến độ đầu tư và hạ tầng tại các mỏ khí lớn là lời nhắc nhở rằng: Những ngành thâm dụng vốn luôn tiềm ẩn rủi ro về tiến độ và cam kết thương mại.
Một “điểm mờ” khác mà các chủ doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm là chỉ số tồn kho toàn ngành chế biến, chế tạo tăng 13,1% vào thời điểm cuối năm. Có những lĩnh vực ghi nhận mức tồn kho gây “sốc” như ngành in ấn (tăng hơn 104%) hay sản xuất sản phẩm từ cao su, plastic (tăng 64%). Điều này phản ánh một thực tế: Dù sản xuất phục hồi nhưng khả năng hấp thụ của thị trường đôi khi chưa tương xứng, hoặc chuỗi cung ứng đang gặp điểm nghẽn ở khâu phân phối.
Đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp, quản trị hàng tồn kho hiệu quả chính là chìa khóa để duy trì dòng tiền. Nhìn vào sự sụt giảm tồn kho ở các ngành dược phẩm hay xe có động cơ, chúng ta thấy được khả năng điều tiết sản lượng nhạy bén của các đơn vị này trước biến động thị trường.
Bước vào năm 2026, luồng sinh khí mới đang tràn ngập các công xưởng. Kết quả điều tra xu hướng kinh doanh cho thấy một con số đầy khích lệ: gần 80% doanh nghiệp tin rằng hoạt động sản xuất sẽ tốt hơn hoặc giữ ổn định ngay trong quý đầu năm. Đặc biệt, niềm tin này dựa trên những đơn hàng thực tế, với hơn 81% doanh nghiệp dự báo đơn hàng xuất khẩu sẽ khởi sắc.
Sự phục hồi của cầu nội địa và sự ấm lên của thị trường quốc tế là đòn bẩy quan trọng. Tuy nhiên, các nhà khởi nghiệp cũng không nên chủ quan. Những yếu tố như chi phí nguyên liệu đầu vào leo thang, lãi suất vay vốn chưa hạ nhiệt hoàn toàn và áp lực cạnh tranh gay gắt từ các nước trong khu vực vẫn là những “hòn đá tảng” trên lộ trình phát triển.
Ngành công nghiệp năm 2025 không chỉ phục hồi về số lượng mà còn đang thay đổi về chất lượng. Vai trò của Chính phủ trong việc chỉ đạo linh hoạt, tháo gỡ khó khăn về cơ chế đã tạo ra một môi trường sản xuất ổn định hơn. Trong bối cảnh đó, cơ hội không dành cho tất cả, mà chỉ dành cho những doanh nghiệp biết tận dụng công nghệ để tối ưu hóa chi phí, nhạy bén với các chỉ số thị trường và sẵn sàng thích nghi với những quy định thương mại mới.
Năm 2026 sắp tới không chỉ là câu chuyện của tăng trưởng, mà là câu chuyện của sự bứt phá bền vững. Với những tín hiệu tích cực từ các ngành chủ lực như thép, ô tô và điện tử, đây chính là thời điểm để các startup công nghiệp tự tin ghi tên mình vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Thảo Quế