Khởi nghiệp là một trong những quyết định quan trọng và thách thức nhất trong sự nghiệp của mỗi người. Harj Taggar, một đối tác lâu năm tại Y Combinator, người từng làm việc với hàng ngàn nhà sáng lập, chia sẻ rằng câu hỏi “Tôi có nên khởi xướng một startup không?” không có một bài kiểm tra đơn giản nào để trả lời. Tuy nhiên, qua kinh nghiệm thực tế, ông đã đúc kết được những yếu tố then chốt giúp một cá nhân nhận diện tiềm năng của bản thân và chuẩn bị lộ trình vững chắc cho tương lai.

Phá bỏ định kiến về hình mẫu nhà sáng lập

Nhiều người thường lầm tưởng rằng để thành công, bạn phải là một lập trình viên thiên tài và tàn nhẫn như Mark Zuckerberg hay một bậc thầy sản phẩm đầy lôi cuốn như Steve Jobs. Thực tế tại YC cho thấy, có rất nhiều kiểu người khác nhau đã thành công với những thế mạnh riêng biệt. Ngay cả những tín hiệu truyền thống như thành tích học tập xuất sắc hay kinh nghiệm làm việc tại các tập đoàn lớn cũng không đảm bảo thành công trong thế giới startup.

Yếu tố quan trọng nhất mà một nhà sáng lập cần có chính là sự kiên trì. Khởi nghiệp đồng nghĩa với việc bạn phải đổ mồ hôi, nước mắt và máu để thuyết phục dù chỉ một người dùng quan tâm đến sản phẩm của mình. Bạn sẽ phải đối mặt với vô số lời từ chối và những thất bại mang tính cá nhân hóa cao. Người có khả năng vượt qua những rào cản này để tiếp tục tiến lên mới là người thực sự phù hợp để khởi nghiệp.

Một lưu ý quan trọng là sự tự tin không đồng nghĩa với sự kiên trì. Nhiều nhà sáng lập tỏ ra rất tự tin khi thuyết trình nhưng lại suy sụp khi gặp khó khăn thực tế; ngược lại, những người trầm lặng nhất đôi khi lại là những người bền bỉ nhất, đưa công ty đi xa đến mức IPO. Ví dụ điển hình là Sajith, nhà sáng lập của Benchling. Khi mới bắt đầu, ông và cộng sự bị đánh giá là những kỹ sư ít nói, không phù hợp với việc bán hàng cho các tập đoàn dược phẩm lớn. Họ đã mất 2 năm sau khi tốt nghiệp YC để có được doanh thu đầu tiên nhưng chính sự kiên trì bền bỉ đã giúp Benchling trở thành công ty trị giá hơn 6 tỷ USD như hiện nay.

Động lực khởi nghiệp: Tiền bạc có phải là lý do tồi?

Có một quan điểm phổ biến rằng không nên khởi nghiệp chỉ vì muốn kiếm tiền. Tuy nhiên, Harj Taggar cho rằng việc muốn trở nên giàu có là một động lực hoàn toàn chính đáng vì startup là một trong số ít cách để thay đổi tình trạng tài chính của bạn trong một thời gian ngắn.

Điều quan trọng không phải là động lực ban đầu của bạn là gì, mà là động lực đó sẽ thay đổi như thế nào theo thời gian. Để vượt qua những giai đoạn đen tối nhất của một startup, bạn cần những động lực bền bỉ hơn: sự quan tâm chân thành đến vấn đề bạn đang giải quyết và niềm yêu thích được làm việc cùng các cộng sự của mình.

Phân tích thực tế: “Bạn có gì để mất?”

Thay vì suy nghĩ quá nhiều về việc mình có đủ giỏi hay không, hãy tự hỏi một câu hỏi thực tế: Kịch bản tồi tệ nhất nếu bạn khởi nghiệp là gì? Thông thường, bạn sẽ mất khoảng một năm để biết liệu ý tưởng của mình có triển vọng hay không. Nếu sau một năm công ty đóng cửa và bạn không có lương, liệu bạn có thể chấp nhận điều đó?

Nếu bạn vừa tốt nghiệp đại học, một năm thử sức không phải là vấn đề lớn vì các cơ hội việc làm vẫn luôn chờ đợi bạn.

Nếu bạn đang là nhân viên lâu năm tại một công ty lớn và sắp được thăng tiến, cái giá phải trả sẽ cao hơn.

Tuy nhiên, bạn nên tính cả giá trị của những gì bạn học được vào phương trình này. Là một nhà sáng lập, bạn phải chịu trách nhiệm cho mọi thứ: từ bán hàng, phát triển sản phẩm đến hỗ trợ khách hàng. Những kỹ năng này cực kỳ giá trị và giúp làm rõ con đường sự nghiệp tương lai của bạn, ngay cả khi startup thất bại. Các công ty lớn như Rippling hiện nay rất ưa chuộng việc tuyển dụng những người từng khởi nghiệp thất bại để quản lý các dòng sản phẩm của họ vì họ đánh giá cao khả năng tự chủ và dẫn dắt dự án.

Cách chuẩn bị để khởi nghiệp trong tương lai

Nếu bạn chưa sẵn sàng ngay hôm nay, hãy chuẩn bị bằng cách tìm kiếm ý tưởng và cộng sự cùng một lúc. Ý tưởng ban đầu thường mơ hồ và cách tốt nhất để mài giũa chúng là thảo luận với những người thông minh mà bạn tin tưởng.

Thay đổi môi trường: Nếu bạn không tìm thấy ai để thảo luận về các ý tưởng, hãy thay đổi môi trường làm việc. Làm việc tại một startup khác là cách tốt nhất để gặp gỡ những người sẵn sàng chấp nhận rủi ro và hiểu cách một startup vận hành từ bên trong.

Học kỹ năng xây dựng: Nếu bạn không biết lập trình, hãy bắt đầu học ở mức đủ để xây dựng phiên bản đầu tiên của ý tưởng.

Thực hiện các dự án phụ: Đừng cố gắng tạo ra “kỳ lân” ngay lập tức. Hãy thử biến một ý tưởng nhỏ thành hiện thực trong một ngày cuối tuần để trải nghiệm cảm giác tung ra một sản phẩm.

Khi nào nên chính thức bắt đầu?

Thời điểm để bạn nghỉ việc và tập trung toàn thời gian cho startup là khi bạn nhận thấy:

Sự phản hồi mạnh mẽ từ người dùng: Thà có một vài người thực sự yêu thích sản phẩm của bạn còn hơn là rất nhiều người cảm thấy bình thường về nó. Một người dùng đam mê bản mẫu sơ sài quan trọng hơn một triệu người đăng ký danh sách chờ cho một thứ chưa tồn tại.

Sự chênh lệch về năng lượng: Nếu bạn cảm thấy kiệt sức với công việc hành chính nhưng lại tràn đầy năng lượng khi làm dự án phụ vào buổi tối và cuối tuần, đó là dấu hiệu rõ ràng.

Tìm được cộng sự lý tưởng: Nếu bạn tìm thấy một người mà bạn thực sự thích làm việc cùng và cả hai đều muốn khởi nghiệp, đó là lý do tuyệt vời nhất để bắt đầu.

Kết lại, đừng quá lo lắng về việc bạn có phù hợp với khuôn mẫu nào không. Hãy cứ tò mò, phân tích rủi ro một cách thực tế, bắt đầu từ những dự án nhỏ và sẵn sàng dấn thân khi tìm được cộng sự đồng hành phù hợp.

LH (Ycombinator.com)