Trong thế giới khởi nghiệp, gọi vốn thường được coi là một cột mốc quan trọng, một tấm vé thông hành đưa ý tưởng từ bản thảo trở thành thực tại. Tuy nhiên, đối với nhiều nhà sáng lập, quá trình này lại bị che đậy bằng những hiểu lầm tai hại, khiến họ chùn bước hoặc đi sai hướng. Brad Flora, Đối tác tại Y Combinator (YC), người từng là nhà sáng lập và nhà đầu tư thiên thần kỳ cựu, đã chỉ ra những thực tế trần trụi đằng sau 7 lầm tưởng phổ biến nhất về gọi vốn.
Gọi vốn là một cuộc “trường chinh”, không phải chương trình thực tế
Lầm tưởng đầu tiên và lớn nhất chính là sự hào nhoáng của việc gọi vốn. Hình ảnh các doanh nhân diện đồ bảnh bao, thuyết trình trước các “shark” trên sóng truyền hình thực chất chỉ là một hình thức tiếp thị.
Thực tế, gọi vốn là một hành trình đầy mệt mỏi với vô số cuộc trò chuyện cà phê hay những buổi gặp mặt qua Zoom. Một công ty như Freshpaint đã phải gặp gỡ 160 nhà đầu tư trong hơn 4 tháng rưỡi chỉ để nhận được 39 cái gật đầu và huy động được 1,6 triệu USD. “Đó là một công việc cực nhọc, không hề lộng lẫy như trên TV”, Brad Flora khẳng định.
Đừng chờ có tiền mới bắt đầu xây dựng
Nhiều nhà sáng lập tin rằng họ cần tiền để xây dựng sản phẩm lớn lao của mình. Tuy nhiên, các nhà sáng lập xuất sắc nhất thường chọn hướng ngược lại: họ xây dựng phiên bản khả dụng đầu tiên (MVP), tìm kiếm người dùng và chỉ khi thấy sản phẩm bắt đầu có giá trị, họ mới đi gọi vốn.
Câu chuyện của Solugen là một minh chứng. Thay vì kêu gọi 20 triệu USD để xây dựng nhà máy hóa chất, họ bắt đầu với một lò phản ứng mini đặt vừa trên bàn làm việc, sau đó nâng cấp lên quy mô đủ để bán ôxy già cho các cửa hàng cung ứng hồ bơi. Chính sự chuyển động thực tế này đã giúp họ thuyết phục các nhà đầu tư rót 4 triệu USD vòng đầu và hiện đã huy động được hơn 400 triệu USD. Nhà đầu tư luôn muốn “nhảy lên những đoàn tàu đang chạy” thay vì chỉ nhìn vào một tập hồ sơ thuyết trình.
Thuyết phục quan trọng hơn gây ấn tượng
Một sai lầm khác là cố gắng tạo ấn tượng với nhà đầu tư bằng những ngôn từ bóng bảy. Thực tế, các nhà đầu tư lão luyện như Michael Moritz của Sequoia Capital thường thích đi thẳng vào việc kinh doanh thay vì xem những bản trình chiếu hào nhoáng.
Bạn không cần những “từ ngữ ma thuật”. Điều nhà đầu tư cần là thấy bạn đang làm ra thứ mà mọi người thực sự muốn và giải thích một cách đơn giản về cơ hội dù chỉ 1% để nó trở nên khổng lồ. Điển hình như nhà sáng lập của Retool, anh đã gọi vốn thành công đơn giản bằng cách mở laptop trong quán cà phê và cho nhà đầu tư thấy phần mềm của mình đang hoạt động hiệu quả như thế nào.
Kỷ nguyên của sự đơn giản và quyền kiểm soát
Nhiều người e ngại gọi vốn vì nghĩ quy trình này chậm chạp, tốn kém và khiến họ mất quyền kiểm soát công ty. Tuy nhiên, sự ra đời của thỏa thuận SAFE (Simple Agreement for Equity) do YC khởi xướng vào năm 2013 đã thay đổi hoàn toàn cuộc chơi. Với độ dài chỉ 5 trang và các điều khoản đơn giản, SAFE cho phép các startup nhận vốn chỉ trong vài ngày mà không cần đến luật sư hay các thủ tục rườm rà.
Hơn nữa, việc gọi vốn vòng hạt giống (seed) ngày nay giúp nhà sáng lập giữ quyền kiểm soát cao hơn bao giờ hết. SAFE không yêu cầu nhượng bộ ghế trong hội đồng quản trị, không có quyền thông tin phức tạp và nhà sáng lập vẫn là người đưa ra mọi quyết định. Zapier là ví dụ điển hình khi chỉ gọi vốn một lần duy nhất hơn 1 triệu USD và sau đó tự vận hành theo cách họ muốn (như làm việc từ xa hoàn toàn) để trở thành doanh nghiệp đạt doanh thu 100 triệu USD.
Mối quan hệ không phải là tất cả
Dù các nhà đầu tư có thể chú trọng đến xuất thân nhưng cuối cùng họ vẫn là những người đầu tư kiếm lời. Nếu bạn tạo ra giá trị thực, họ sẽ không quan tâm bạn học trường nào hay quen biết ai. 2 nhà sáng lập của Podium đến từ tiểu bang Utah, không có bất kỳ mạng lưới quan hệ nào tại Thung lũng Silicon nhưng họ vẫn gọi vốn thành công hàng trăm triệu USD nhờ chứng minh được khả năng bán phần mềm cho các cửa hàng lốp xe.
Lời từ chối không định nghĩa giá trị của bạn
Cuối cùng, bị nhà đầu tư từ chối không có nghĩa là startup của bạn tệ. Serena Seregna, Đối tác của YC, từng bị từ chối hơn 50 lần khi khởi nghiệp với Envision, nhưng sau đó công ty đã được mua lại với giá 275 triệu USD. Tương tự, What Not – nền tảng hiện trị giá 3,7 tỷ USD – từng chỉ huy động được một phần nhỏ số vốn họ mong muốn vì bị hầu hết nhà đầu tư xa lánh ở giai đoạn đầu.
Việc bị từ chối là một phần của quy trình. Bạn không cần mọi nhà đầu tư phải thích mình, bạn chỉ cần một vài người tin tưởng.
Kết luận lại, chưa bao giờ có thời điểm nào tốt hơn hiện tại để gọi vốn khởi nghiệp. Thay vì lo lắng về những rào cản ảo, các nhà sáng lập hãy tập trung vào việc xây dựng sản phẩm và trò chuyện với người dùng.
LH (Ycombinator.com)